
نقد جبرگرایی و آزمایش لیبت؛ چگونه «آگاهی» اراده آزاد را ممکن میکند؟ | دکتر اشکان فرهادی
آیا انسان واقعاً دارای اراده آزاد است یا تمام انتخابهای ما نتیجهی از پیش تعیینشدهی ژنها، ساختار مغز، تجربیات گذشته و محیط پیرامون ماست؟ اگر اختیار انسان یک توهم باشد، چه بر سر مسئولیت اخلاقی، عدالت کیفری، نظام پاداش و مجازات و از همه مهمتر «معنای زندگی» میآید؟ در این قسمت از پادکست هوشیار، در گفتگویی عمیق و چالشبرانگیز با دکتر اشکان فرهادی به بررسی مسئلهی چند هزار سالهی جبر و اختیار از دریچهی علوم اعصاب، فلسفه ذهن، فیزیک کوانتوم و هوش مصنوعی میپردازیم و نظریهی نوآورانهی ایشان با عنوان «اختیارگرایی فیزیکی» (Physical Libertarianism) و «تئوری سهگانگی هوشیاری» را کالبدشکافی میکنیم. 📌 محورهای اصلی گفتگو: - بررسی اراده آزاد، جبرگرایی و دیدگاههای رابرت ساپولسکی. - مقایسهی مفهوم تقدیر و سرنوشت در فرهنگها، ادیان و فلسفه. - نقد سازگارگرایی و بررسی آزمایش بنجامین لیبت دربارهی تصمیمگیری. - نقش عدم قطعیت کوانتومی، آگاهی و نظریهی «اختیارگرایی فیزیکی» در اراده آزاد. - بررسی شکلگیری خودآگاهی، عاملیت و «من» و نقد مسئلهی دشوار آگاهی. - ارتباط اراده آزاد با معنای زندگی، هنر، شعر و هوش مصنوعی. - بررسی امکان ظهور آگاهی در ماشینها و پیامدهای آن. - نقش اراده آزاد در مسئولیت اخلاقی و کیفری و کاربرد عصبحقوق در عدالت قضایی. 👤 معرفی مهمان و میزبان برنامه: 🔹 مهمان: دکتر اشکان فرهادی؛ پزشک و فوق تخصص گوارش، استاد دانشگاه UC Irvine، پژوهشگر هوشیاری و فلسفه ذهن، نویسنده بیش از ۱۰۰ مقاله علمی، مبدع نظریههای «اختیارگرایی فیزیکی» و «سهگانگی هوشیاری»، شاعر و نویسنده. 🔹 میزبان: دکتر مهدی شفا؛ پژوهشگر سلولدرمانی و ژندرمانی، مترجم و میزبان پادکست هوشیار.
Publisher
Houshivar Podcast پادکست هشیوار
Published
November 18, 2026
Duration
1h 45m
Format
Podcast
Category
Issues · Science
Source
RSS feed
Host
Mehdi Shafa
Houshivar Podcast پادکست هشیوار
@houshivarpodcast
#lifesciences
