آیا اراده آزاد وجود دارد؟ رمزگشایی از جبرگرایی و فرگشت | با دکتربنیامین فراهانی

Episode 117

0:00-1:20:13

*آیا ما واقعاً صاحب تصمیمات خود هستیم یا همهچیز از پیش تعیین شده است؟* در این قسمت از پادکست هشیوار، میزبان «مهدی شفا» در یک گفتگوی عمیق با «بنیامین فراهانی»، به بررسی یکی از بنیادیترین چالشهای مشترک علم و فلسفه یعنی مسئله اراده آزاد میپردازد. این گفتگو تلاش میکند تا تلاقی مفاهیم بیولوژیک، عصبشناسی تکاملی و نتایج اخلاقی-اجتماعی آن را لایه لایه بازخوانی کند. در این بحث چالشبرانگیز، رویکردهای فکری متفاوتی از جمله جبرگرایی سخت رابرت ساپولسکی در برابر سازگارگرایی و نگاه برساختیِ دنیل دنت به بوته نقد گذاشته میشود. ما از ساختار عصبشناختی مغز و قشر پیشپیشانی شروع میکنیم و به این پرسش میرسیم که درک ما از علیت بیولوژیک، چگونه نگاه جامعه به عاملیت انسانی، مسئولیت کیفری و مفهوم عدالت را دگرگون میکند. فهم علمی و فلسفی #اراده_آزاد نیازمند تحلیل دقیق سیستمهای عصبی پیچیده است. از دریچه #نوروساینس تکاملی، مغز انسان در تضادی دائمی میان ساختارهای قدیمی و مدرن به سر میبرد؛ فرآیندی که در آن مفهوم #عاملیت نه به عنوان یک گسست ماوراءالطبیعه در زنجیره علیت، بلکه به عنوان یک نیاز شناختشناسی برای بقا تعریف میشود. پدیده #فرگشت فرهنگی و انتخاب چندسطحی به ما نشان میدهد که چگونه ساختارهای اخلاقی شکل گرفتهاند تا رفتارهای تکانشی را مهار کنند؛ پدیدهای که در نهایت، شهود جامعه را در مورد #مسئولیت_اخلاقی، مجازات و حتی مسئله اعدام در طول تاریخ تغییر داده است.

Publisher

Houshivar Podcast پادکست هشیوار

Published

July 22, 2026

Duration

1h 20m

Format

Podcast

Category

Issues · Science

Source

RSS feed

Host

Mehdi Shafa

HP

Houshivar Podcast پادکست هشیوار

@houshivarpodcast

#lifesciences

The Nile