
آیا اراده آزاد وجود دارد؟ رمزگشایی از جبرگرایی و فرگشت | با دکتربنیامین فراهانی
Episode 117
*آیا ما واقعاً صاحب تصمیمات خود هستیم یا همهچیز از پیش تعیین شده است؟* در این قسمت از پادکست هشیوار، میزبان «مهدی شفا» در یک گفتگوی عمیق با «بنیامین فراهانی»، به بررسی یکی از بنیادیترین چالشهای مشترک علم و فلسفه یعنی مسئله اراده آزاد میپردازد. این گفتگو تلاش میکند تا تلاقی مفاهیم بیولوژیک، عصبشناسی تکاملی و نتایج اخلاقی-اجتماعی آن را لایه لایه بازخوانی کند. در این بحث چالشبرانگیز، رویکردهای فکری متفاوتی از جمله جبرگرایی سخت رابرت ساپولسکی در برابر سازگارگرایی و نگاه برساختیِ دنیل دنت به بوته نقد گذاشته میشود. ما از ساختار عصبشناختی مغز و قشر پیشپیشانی شروع میکنیم و به این پرسش میرسیم که درک ما از علیت بیولوژیک، چگونه نگاه جامعه به عاملیت انسانی، مسئولیت کیفری و مفهوم عدالت را دگرگون میکند. فهم علمی و فلسفی #اراده_آزاد نیازمند تحلیل دقیق سیستمهای عصبی پیچیده است. از دریچه #نوروساینس تکاملی، مغز انسان در تضادی دائمی میان ساختارهای قدیمی و مدرن به سر میبرد؛ فرآیندی که در آن مفهوم #عاملیت نه به عنوان یک گسست ماوراءالطبیعه در زنجیره علیت، بلکه به عنوان یک نیاز شناختشناسی برای بقا تعریف میشود. پدیده #فرگشت فرهنگی و انتخاب چندسطحی به ما نشان میدهد که چگونه ساختارهای اخلاقی شکل گرفتهاند تا رفتارهای تکانشی را مهار کنند؛ پدیدهای که در نهایت، شهود جامعه را در مورد #مسئولیت_اخلاقی، مجازات و حتی مسئله اعدام در طول تاریخ تغییر داده است.
Publisher
Houshivar Podcast پادکست هشیوار
Published
July 22, 2026
Duration
1h 20m
Format
Podcast
Category
Issues · Science
Source
RSS feed
Host
Mehdi Shafa
Houshivar Podcast پادکست هشیوار
@houshivarpodcast
#lifesciences
