
نبض علم ۳: نوبل ۲۰۲۶، ماده تاریک و ژنهای نئاندرتال در ما
سلام به همراهان پادکست هشیوار. در سومین شماره از مجموعه «نبض علم» (Science Pulse)، همراه با فرهاد ارکانی به بررسی مهمترین رویدادها و مقالات علمی یک ماه اخیر نشستهایم. در این مجموعه صرفاً تیتر اخبار را بازگو نمیکنیم؛ بلکه تلاشمان این است که منطق کشف، روش پژوهش، ابعاد ناشناخته و حتی محدودیتهای شواهد را به دور از هیجانزدگیهای ژورنالیستی بررسی کنیم. *میزبان و کارشناس این گفتگو:* • *دکتر مهدی شفا:* میزبان پادکست هشیوار، پژوهشگر زیستشناسی تکاملی و فلسفه علم • *فرهاد ارکانی:* نویسنده، پژوهشگر و مروج علم. *خلاصه مباحث این قسمت:* در بخش نخست، سراغ جوایز نوبل علمی رفتهایم؛ از نوبل پزشکی و تولد «اپتوژنتیک» که امکان هدایت سلولهای عصبی با نور و گذر از همبستگی به علیت را فراهم کرد، تا نوبل فیزیک برای شکار نوترینوها در رصدخانه آیسکیوب قطب جنوب و در نهایت نوبل شیمی برای مهار دستسانی مولکولی (Chirality) در ساخت داروها. در ادامه، به پرونده جذاب ژنهای نئاندرتال در هوموساپینس پرداختیم. پاسخ دادیم که چرا اصطلاح «انتقام نئاندرتالها» صرفاً یک استعاره است و چگونه مفهوم «عدم تطابق فرگشتی» (Evolutionary Mismatch) نشان میدهد ویژگیهایی که در عصر یخبندان ضامن بقا بودند، امروز در قالب آلرژی، لخته شدن خون یا استعداد افسردگی ظاهر میشوند. همچنین داستان کارآگاهی کشف ماده تاریک، معیار طلایی ۵ سیگما در اثبات علمی، استقرار تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن در نقطه لاگرانژی ۲ (L2)، مقاله جدید نشریه نیچر پیرامون ژنتیک پنج صفت بزرگ شخصیت (Big Five) و در پایان ۶ تکنیک کلیدی برای پرامپتنویسی دقیق در هوش مصنوعی و مهار توهم مدلهای زبانی را مرور کردهایم.
Publisher
Houshivar Podcast پادکست هشیوار
Published
November 11, 2026
Duration
1h 37m
Format
Podcast
Category
Issues · Science
Source
RSS feed
Host
Mehdi Shafa
Houshivar Podcast پادکست هشیوار
@houshivarpodcast
#lifesciences
